Jan Matejko.........(8)
(Kraków czerwiec 1838 - Kraków 1 listopada 1893)
Uczył się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u W. Stattlera i W. Łuszczkiewicza, a następnie w Monachium. Całe życie mieszkał w Krakowie, wpływając na życie intelektualne miasta i piastując przez wiele lat stanowisko dyrektora SSP. Malował obrazy historyczne i portrety. Był głębokim patriotą i przyczyn utraty niepodległości Polski upatrywał w jej historii. Stworzył dwa główne cykle obrazów historycznych. Wcześniejszy, zapoczątkowany obrazem Stańczyk, wymierzony był w magnaterię, której prywata i brak patriotyzmu spowodowały, zdaniem artysty, upadek Polski. Cykl drugi, malowany po klęsce powstania styczniowego ku "pokrzepieniu serc", przypominał chwalebne karty dziejów Polski. [*]
"Stefan Batory pod Pskowem", 1872, olej na płótnie, Zamek Królewski, Warszawa "Portret Marii Pusłowskiej", 1871, Muzeum Universytetu Jagiellońskiego, Kraków "Portret Leonarda Serafińskiego", 1870, Muzeum Narodowe, Kraków
"Portret trojga dzieci artysty", 1870, olej na płótnie, 127,5 x 160 cm, Muzeum Narodowe, Warszawa "Wyrok na Matejkę", 1867, Muzeum Narodowe, Warszawa "Kazanie Skargi", 1862-64, olej na płótnie, Muzeum Narodowe, Warszawa
"Stańczyk w czasie balu na dworze królowej Bony wobec straconego Smoleńska", 1862, olej na płótnie, 88 x 120 cm, Muzeum Narodowe, Warszawa "Portret Marii Matejko", 1859, Muzeum Narodowe, Kraków "Matka Boska z Dzieciątkiem, św. Leonardem i św. Joanną", 1858, własność prywatna