Jan Matejko.........(2)
(Kraków czerwiec 1838 - Kraków 1 listopada 1893)
Uczył się w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u W. Stattlera i W. Łuszczkiewicza, a następnie w Monachium. Całe życie mieszkał w Krakowie, wpływając na życie intelektualne miasta i piastując przez wiele lat stanowisko dyrektora SSP. Malował obrazy historyczne i portrety. Był głębokim patriotą i przyczyn utraty niepodległości Polski upatrywał w jej historii. Stworzył dwa główne cykle obrazów historycznych. Wcześniejszy, zapoczątkowany obrazem Stańczyk, wymierzony był w magnaterię, której prywata i brak patriotyzmu spowodowały, zdaniem artysty, upadek Polski. Cykl drugi, malowany po klęsce powstania styczniowego ku "pokrzepieniu serc", przypominał chwalebne karty dziejów Polski. [*]
"Gamrat i Stańczyk", 1873-78, olej na desce, 132 x 87,5 cm, Fundacja Kościuszkowska, Nowy Jork "Studium mężczyzny", 1859, olej na tekturze, 61,6 x 46,7 cm, własność prywatna "W Łęczycy pierwszy sejm - Spisywanie praw. Ukrócenie rozbojów r.p. 1182", 1888, olej na płótnie, Muzeum Narodowe, Warszawa
"Kościuszko pod Racławicami", 1888, olej na płótnie, Muzeum Narodowe, Kraków "Kościuszko pod Racławicami", szkic, 1885, Muzeum Narodowe, Warszawa "Śluby Jana Kazimierza", 1893, olej na płótnie, 315 x 500 cm, Muzeum Narodowe, Wrocław
"Śluby Jana Kazimierza", szkic, 1889, Muzeum Narodowe, Kraków "Dziewica Orleańska", szkic, 1883, Muzeum Narodowe, Kraków "Św. Cyryl i św. Metody", 1885, olej na płótnie